Układy sieciowe.

Układy sieciowe.
4.7 (93.33%) 15 opinii

Elektryczne układy sieciowe.

Układy sieciowe zasilania zostały w/g normy podzielone na kilka typów. W zależności od rozwiązań technicznych i konstrukcyjnych sieciowych układów zasilania możemy wyróżnić:

  • układ TN –  występujący w 3 odmianach:
  1. układ TN-C – najczęściej spotykany układ zasilania
  2. układ TN-S
  3. układ TN-C-S – obecnie obowiązujący dla nowych i  modernizowanych instalacji
  • układ TT – obecnie bardzo rzadko spotykany
  • układ IT – specyficzne układy zastosowań

Poszczególne litery są skrótami od wyrażeń:

  • T – terre (franc.) – ziemia, uziemiony
  • N – neutre (franc.) – neutralny
  • I – isolate (franc.) – izolować, izolowany
  • C – combine (franc.) – łączyć, wiązać, połączony
  • S – separe (franc.) – rozdzielać, oddzielać

S – nie oznacza separacji „PE” i „N”  lecz rozdzielenie. Separacja to odizolowanie.

Najczęściej każdy sieciowy układ zasilający rozpoczyna się od stacji transformatorowej i poprzez linię zasilającą energia jest rozprowadzana do użytkowników końcowych. W zdecydowanej większości, punkt neutralny, wspólny uzwojeń transformatora jest uziemiony. Wyjątek stanowi układ IT, gdzie punkt neutralny jest izolowany lub połączony z ziemią poprzez wysoka rezystancję, np iskiernik.

 

Układ TN-C

Układ sieciowy TN-C
rys-6-1 Układ sieciowy TN-C

Charakterystyczne dla tego układu ( TN-C ) jest:

  1. część zasilająca układ, czyli transformator jest uziemiony, stąd literka T
  2. odbiorniki energii nie korzystają z osobnych uziemień, stąd literka N
  3. przewód neutralny PE i ochronny N jest prowadzony tym samym przewodem PEN, stąd literka C

 

Układ TN-S

Układ sieciowy TN-S
rys. 6-2 Układ sieciowy TN-S

Układ sieciowy zalecany w nowych, remontowanych czy modernizowanych instalacjach. Układ wyposażony w dodatkowy przewód PE, wyodrębniony z przewodu PEN (patrz układ TN-C) zwany przewodem ochronnym, przez który w normalnych warunkach pracy sieci nie może płynąć prąd. Przewód PEN jest tutaj oznaczony literką N, jako przewód neutralny i jest on przewodem roboczym układu.

Układ TN-C-S

układ sieciowy TN-C-S
rys. 6.3 Układ sieciowy TN-C-S

Układ, w którym występują zarówno przewód PEN jak i PE oraz N. Przewody PE – ochronny i N – neutralny, zostały wyodrębnione z przewodu PEN bezpośredni na linii zasilającej. Część układu pracuje w układie TN-C a reszta w układzie TN-S. Nie należy zapomnieć o uziemieniu punktu rozdziału przewodu PEN na PE i N !

Układ TT

układ sieciowy TT
rys-6-4. Układ sieciowy TT

Układ TT posiada uziemiony punkt neutralny transformatora, natomiast w odróżnieniu od w/w układów TN, wszystkie urządzenia odbiorcze energii korzystają z własnych uziemień, bądź uziemienia wspólnego dla kilku urządzeń, zwanego uziemieniem grupowym. Uziemienia te tworzą sieć ochronną PE znaną z poprzednich układów.

Układ IT

układ sieciowy IT
rys. 6.5 Układ sieciowy IT

Jak już wspomniałem, specyficznym rozwiązaniem tego typu układu jest izolowanie punktu neutralnego transformatora od ziemi.  Jest on na ogół podłączony do ziemi na pomocą wysokiej impedancji lub iskiernika, które zapobiegają pojawieniu się w sieci zbyt dużych przepięć, czyli drastycznych wzrostów napięcia. n.p. w skutek przebicia izolacji transformatora. Żadna część czynna układu (L1, L1, L3 oraz N ) nie może być połączona z ziemią. Odbiorniki korzystają z sieci ochronnej w postaci indywidualnych lub grupowych uziemień ochronnych. Ciekawą cechą tego układy jest fakt, iż nawet bezpośrednie dotknięcie jednego  przewodu fazowego nie nie powoduje porażenia ! Pojedyncze zwarcie przewodu fazowego na obudowę urządzenia odbiorczego nie powoduje zatrzymania pracy układu. Na dobra sprawę, bez pomiarów trudno czasami nawet stwierdzić takie zwarcie. Cecha ta sprawia, że jest to układ o dużej niezawodności dostarczania zasilania. Układ wymaga ciągłej kontroli wartości rezystancji izolacji, aby dostatecznie wcześnie stwierdzić pojedyncze zwarcie przewodu czynnego do ziemi.

7 komentarzy do “Układy sieciowe.”

  1. Przewód PE, (jeśli już jest) musi być uziemiony, w przeciwnym wypadku różnicówka nie będzie spełniać swojego zadania, np. na obudowie urządzenia lub na bolcach w gniazdkach elektrycznych może pojawić się napięcie.

  2. Jakieś dwa lata temu w budynku, w którym mieszkam, przeprowadzono wymianę pionów, położono piony pięcioprzewodowe, z odrębnym przewodem N i PE. W mieszkaniu miałem instalację dwuprzewodową, do tego jeszcze aluminium. Zrobiłem sobie na razie kuchnię i łazienkę, jako instalację tróprzewodową (gniazda) i dwu (góra). Kupiłem różnicówkę, założyłem zgodnie z zasadami. I co się okazuje? Że różnicówka „działa”, tj. tylko, jak nacisnę „test”. Przewód PE, żółto-zielony, idący z pionu, nie jest uziemiony. Wydaje mi się, że jak poprowadzono go do mieszkania, to musi być z „drugiej” strony połączony gdzie trzeba, tj. uziemiony? Czy się mylę?

  3. Dzien dobry. Proszę o podpowiedź. Z rozdzielni głownej do rozdzielni w domu jest położony pięciożyłowy kabel , ale piąta żyła żółto zielona nigdy nie była wykorzystana i nie jest nawet podpięta w RG . Czy mogę podłączyć tą żyłę do bednarki w RG i zastosować ją jako PE w rozdzielni w wewnąrz domu ?
    Układ tej sieci to raczej TN -C.

  4. … wielkie dzięki… to tzw. oczywista oczywistość, że jest (był) błąd w opisie

  5. Wreszcie znalazłem wyjaśnienie skrótów od wyrażeń ,tak sobie wyobrażałem ,aby zapadło w pamięci , nie mogłem tylko znaleźć wyjaśnienia dla „C „a tutaj proszę .

  6. Czy „3. przewód neutralny PE i ochronny N jest prowadzony tym samym przewodem PEN” w TN-C nie powinno być na odwrót, a więc: „przewód neutralny N i ochronny PE (…)”?

  7. Bardzo przystępnie wyjaśnienie pojęć układów sieciowych instalacji elektrycznej, łatwe dla przyswojenia laikom

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *