Archiwa tagu: praca pod napięciem

Stopień ochrony obudowy

Stopień ochrony obudowy IP – kod IP.

Z oznaczeniem IP, znanym pod nazwą „stopień ochrony obudowy” spotkał się każdy z nas. Na wszystkich elementach instalacji elektrycznej, puszkach, wtyczkach, gniazdkach, pralkach, silnikach itp jest obowiązek umieszczania kodu IP odpowiedniego dla danego urządzenia. Kod ten w sposób jasny określa, w jakich warunkach środowiskowych może dane urządzenie pracować, oraz jak bardzo będzie ono bezpieczne w użytkowaniu, czyli jaką klasę bezpieczeństwa oferuje dana obudowa czy urządzenie.

IP (ang. ingress protection) określa szczelność obudowy urządzenia dla ciał stałych oraz cieczy, używając do tego celu dwóch cyfr umieszczonych po literkach IP.  Schemat jest taki:

IPxx

przy czym pierwsza cyfra x  określa stopień ochrony przed dotknięciem oraz przed przedostawaniem się do obudowy ciał obcych, zaś druga cyfra x określa stopień ochrony obudowy przed przedostawaniem się wody. Zasady testowania i stosowania stopni ochrony obudowy IP jak zwykle określa Polska Norma, w tym przypadku PN – EN 60529:2003.

ochrona przed ciałami stałymi                                           ochrona przed wodą

stopień ochrony obudowy
stopień ochrony obudowy
Pierwsza cyfra
PoziomRodzaj ochrony
0brak ochrony
1ochrona przed dotykiem dłonią  (śr. ponad 50 mm)
2ochrona przed dotykiem palcem (śr.  ponad 12,5 mm )
3ochrona przed dotykiem narzędziem ( śr. ponad 2,5 mm )
4ochrona przed dotykiem przewodem (śr. ponad 1 mm )
5ochrona pyłoodporna
6ochrona pyłoszczelna
Druga cyfra
PoziomRodzaj ochrony
0brak ochrony
1ochrona przed kroplami wody spadającymi pionowo
2ochrona przed kroplami wody padającymi na obudowę pod kątem do 15°
3ochrona przed kroplami padającymi pod kątem do 60°
4ochrona przed kroplami padającymi pod dowolnym kątem, ze wszystkich stron
5ochrona przed strumieniem wody z dowolnego kierunku
6ochrona przed silnymi strumieniami wody lub zalewaniem wodą z dowolnego kierunku
7ochrona przed zanurzeniem w wodzie (do głębokości 1 m)
8ochrona przed zatopieniem (powyżej 1 m głębokości)

Innymi słowy, mając w ręku obudowę urządzenie z oznaczeniem IP68 wiemy, że jest to urządzenie przystosowane do pracy praktycznie w każdych warunkach, nawet pod wodą poniżej 1 m głębokości. W takim przypadku na producencie urządzenia spoczywa następny obowiązek – musi bowiem określić głębokość maksymalną.

Oznaczeń tzw. specjalnych jest olbrzymia ilość, z czasem zostaną one opisane w jednym z następnych artykułów.

Czytajmy więc etykiety urządzeń !

 

Praca pod napięciem i praca w pobliżu napięcia

Praca pod napięciem.

Dla elektryka, praca pod napięciem jest z czasem elementem na tyle prozaicznym, że z czasem popadamy w rutynę., Kto z nas, użytkowników energii elektrycznej nie spotkał się z elektrykiem, który nigdy nie wykonywał pracy pod napięciem, a tym bardziej prac w pobliżu napięcia. Niejednokrotnie też każdy zapewne oglądał różnego rodzaju filmy, w tym fabularne, gdzie scena wspinającego się na słup energetyczny człowieka dosięga przeskok iskry elektrycznej, takiego wyładowania przez ciało człowieka. Zapewniam, że nie są to filmy rozrywkowe, komedie itp. No chyba, że nasz bohater przeżyje takie bliskie potkanie z energią elektryczną i leci dalej ratować świat przed złem.

Tylko skąd specjalista elektryk wie, kiedy, w jakich warunkach i okolicznościach takie wyładowanie może zagrozić życiu człowieka? Na jaką odległość można się zbliżyć do urządzeń i sieci elektrycznych, aby swoją pracę wykonać bezpiecznie?

Z pomocą przychodzą oczywiście przepisy polskiego prawa, a dokładniej polskie czy w tej chwili europejskie normy. Prawodawca na podstawie przeprowadzonych przez specjalistów doświadczeń i analiz różnych przypadków podzielił prace elektryczne na dwie strefy: praca pod napięciem oraz praca w pobliżu napięcia. Poniższa tabela pokazuje zależności wysokości napięcia od odległości pracy elektryka, czyli wyznacza wielkości stref dla człowieka pracującego pod napięciem oraz pracującego w pobliżu napięcia.

 

napięcie pracy urządzeń/sieci

[kV]

Strefa
praca pod napięciem [mm]praca w pobliżu napięcia [mm]
Bezpieczne odległości pracy pod napięiem i pracy w pobliżu napięcia

 

do 1do 300od 300 do 700
do 30do 600od 600 do 1400
110do 1100od 1100 do 2100
220do 2500od 2500 do 4100
400do 3500od 3500 do 5400
750do 6400od 6400 do 8400

Należy też pamiętać, że określenie wielkości stref w zakresie do 1 kV dotyczy wyłącznie sieci energetycznych. Jest to zrozumiałe, gdyż w każdym przydadku otwarcia tablicy bezpiecznikowej w celu np. włączenia bezpiecznika lub zmiany czasu zegarze taryfowym w instalacjach domowych należałoby stosować procedury pracy pod napięciem !

Tak więc, według prawa, elektryk wymieniający spalony, zużyty bezpiecznik nie pracuje pod napięciem ani nie pracuje w pobliżu napięcia. Należy jednak postępować zgodnie ze zdrowym rozsądkiem i zdawać sobie sprawę, iż w przewodach jest napięcie a zajęcie jest pracą pod napięciem.